Tweede deel British Overseas Territories (BOT)
De boot stoomt vrolijk op richting zuidpool, en we buigen ietsjes af richting Vuurland. Onderweg passeren we de Falklandeilanden, we laten Zuid-Georgia en Brits Antarctica links liggen (die hebben toch geen motorfilatelie om te bespreken) om door de Straat van Magellaan Chili te doorkruisen en in de Grote Oceaan aan te komen. Halverwege ons doel zien we de beelden op Paaseiland, maar dit is geen BOT-land (en bovendien hebben ze geen motorfila) en we moeten nog een kleine 2000 km van de 5600 km vanaf Chili afleggen naar de volgende stop.
De Pitcairn eilanden zijn vulkanische eilanden in de zuidelijke Stille Oceaan die het enige Britse overzeese gebied in de Stille Oceaan vormen.
De vier eilanden - Pitcairn (het enige bewoonde eiland), Henderson, Ducie en Oeno - liggen verspreid over enkele honderden vierkante kilometers oceaan en hebben een gecombineerd grondoppervlak van maar 47 vierkante kilometer. Henderson Island is goed voor 86% van dit getal, maar is zo goed als niet toegankelijk. En dus biedt het kleine Pitcairn met zijn 4.5 km2 in Adamstown, de hoofdstad van de archipel, een plek voor alle bewoners van de eilandengroep.
De eerste bewoners van de eilandengroep kwamen van de Polynesische beschaving, waarschijnlijk afkomstig van Mangareva, zo'n 490 km naar het noordwesten. De naam Pitcairn komt van de zoon van ene majoor Pitcairn van de Engelse marine, die het hoofdeiland naar zijn vader vernoemde.
Sommigen van ons hebben bij het horen van de naam Pitcairn waarschijnlijk herinneringen aan het boek "Moby Dick".
Maar bijna allen kennen het van het boek (geschreven door John Barrow) en de film: Muiterij op de Bounty, waarbij in 1789 onder leiding van Fletcher Christian muiterij uitbreekt op het schip de Bounty. Kapitein Bligh werd van boord gezet.
De muitende bemanning van de Bounty maakte dat het bewonertal steeg tot 28, maar na diverse conflicten met de oorspronkelijke bewoners en tussen de muiters onderling werd dit aantal gereduceerd tot één man en een aantal vrouwen. De mans naam: John Adams. Als enige man gaf hij zijn naam aan wat nu nog de één na kleinste hoofdstad ter wereld is: Adamstown. John wordt beschreven als "de Vader van Pitcairn". De naam van het schip, Bounty, is ook overal op het eilandje terug te vinden. Volgens het laatst bekende cijfer (2023) leven er 35 mensen op het eiland.
Voor ons motorzegelboys en -girls begint het Pitcairn-avontuur met het uitgeven van een serie van 13 frankeerzegels op 12 september 1977, met taferelen zoals op het eilandje te vinden.
Op de zegel van 5 ct zien we het uitladen uit de Bell-Long Boats van door grotere schepen aangeleverde voorraden bij de Harbour Quay in de Bounty Bay. Een nieuwsgierige motorrijder bekijkt het uitladen van een Jeep met belangstelling, hier op een proefdruk.
De zegel links laat de beroemde bel zien die geluid moet worden als het bevoorradingsschip zich aandient.
14 Jaar later, op 25 september 1991, verschijnt de tweede serie van de Pitcairn Eilanden die voor ons interessant is. Een serie van vier ruitzegels met thema transportmiddelen op het eiland. Transport van goederen van de haven naar hun bestemming werd gedaan met grote kruiwagens, geduwd over de door regen glad geworden paden. Om slippen op de steile wegen te voorkomen, hadden de kruiwagens geen poten maar glijders, zoals op de FDC geshowd wordt.
Twee van de zegels tonen een voor ons in de collectie bruikbaar vervoermiddel. Op de 80 ct zegel staat een gele Honda 90cc motorfiets.
Met de C90, beter bekend als de Super Cub, werden vaak reizigers per twee of drie door een bestuurder naar de hoger gelegen plaatsen gereden over de ongeasfalteerde wegen. Bij droog weer stoffig, en bij regen blubberig. Ook voor goederen werden de Honda's met hoog opgetaste ladingen gebruikt. In totaal waren er rond midden jaren zeventig 34 van deze motorfietsjes in gebruik op het eiland.
In 1969 werd transport door middel van Mini Mokes geprobeerd.
Deze kleine autootjes kwamen echter niet tegen de steile wegen op, en bij de komst van trikes en quads werd snel voor deze meerwielige motorfietsen gekozen. Deze hadden geen moeite met de modder en konden zwaardere vrachten en meerdere personen vervoeren. Op de zegel van $ 1.80 staat een Honda ATC 200E Big Red afgebeeld.
Quads komen we bij de volgende Pitcairn serie weer tegen.
De twee andere zegels uit deze serie tonen een Caterpillar D4E bulldozer (20 ct) en een in 1979 aangekochte Massey Ferguson 245 tractor op de $ 1.30 zegel.
Tweemaal per jaar (in januari en november) vaart er een schip naar het eiland met passagiers en de nodige vracht. Al vroeg in de morgen wordt er naar de boot uitgekeken. Het schip gaat vóór de mini-haven voor anker, en bezoekers en vrachten worden met de kleine bootjes naar de kleine havenarm gevaren.
Deze dag wordt de "bevoorradingsdag" genoemd. De zegel van 20 ct, uitgegeven op 30 januari 1996, biedt ons een blik op de baai, haven en kade met een quad en eilandbewoners in aantocht.
De $ 1.00 zegel laat duidelijk zien waarom de quad hier de werkezel is. Eén staat er volgeladen te wachten om de weg naar de 150 meter hoger gelegen hoofdstad Adamstown te beginnen.
Op de laatste en hoogste waarde ($ 1.80) van de zes zegels staat wederom een volgepakte quad met aanhanger, lieflijk "de laatste vracht" genoemd. De Honda's verlichten zo het leven op het eiland.
De bijenteelt, en daarmee de productie van honing, is een van de voornaamste bronnen van inkomsten op Pitcairn. De honing is van excellente kwaliteit en wordt over de hele wereld geëxporteerd, maar vooral naar Nieuw-Zeeland. Het is dan ook niet verwonderlijk dat we deze activiteiten in meerdere zegelseries terugvinden.
Op 12 september 1999 gaf de post een serie van vier door de Southern Colour Print (NZ) gedrukte zelfklevende zeskantige zegels uit. Het is de eerste serie zelfklevers en zeskantige zegels van Pitcairn. Het thema is de apicultuur op het eiland en de gebruikte bijensoort, de Apis Mellifera Ligustica. Een vriendelijke soort die lang houdbare heldere honing produceert.
Voor ons is de eerste zegel uit de serie, die van 20 ct, de waardevolste. Er staat een groepje imkers bij een tweetal bijenkorven terwijl er een imker op een gemotoriseerde 3‑wieler, een al eerder genoemde ATV Big Red Honda, aan komt rijden.
Nog geen jaar later kwam er een serie ter viering van de eeuwwisseling, met thema Communicatie. Dit is de derde serie om de wissel te vieren en deze laat vooral de modernisering van transport zien, zowel op de weg als digitaal. Op 7 juli 2000 was de uitgifte van onder andere een zegel van $ 1.80 met daarop een Honda quad met aanhanger, geladen met watermeloenen, tegenover de vroeger gebruikte glij-kruiwagen.
Hoewel er vooral onderling gehandeld wordt is er toch ook een heuse winkel voor de 35 inwoners in de hoofdstad Adamstown. Op de voorlopig laatste voor ons verzamelwaardige zegel wordt ons een blik op deze zaak gegeven waar, en hoe kan het anders, de Honda quads die rijkelijk als vervoermiddel gebruikt worden voor de deur staan. Deze zegel maakt deel uit van een serie van vier, met als uitgiftedatum 24 augustus 2016. Deze zijn in twee paartjes van twee horizontaal verbonden. Op de linker zegel van het paartje dus de genoemde winkel, en op de rechter het "grote" Eiland-Museum. In het midden over beide zegels een zicht op Adamstown.
Nou, dat was het voor deze keer over de Pitcairn eilandengroep in de Grote Oceaan.
Vanaf hier varen we richting Panama om via het kanaal naar de Pacific regio te gaan om volgende keer de Cayman eilanden, de Turks en Caicos, Bermuda en de groep eilanden met Montserrat, de Maagden-eilanden en Anguilla te bezoeken.
Hans de Kloet
Naar boven - Terug naar vorige pagina - Home |
